Co to jest
Uniwersytet Trzeciego Wieku?

W wyniku rozwoju cywilizacyjnego wydłużył się i ciągle wydłuża średni okres życia ludzkiego. Efektami pochodnymi są starzenie się społeczeństw i zmniejszenie przyrostu naturalnego. Przemiany społeczne i techniczne powodują, iż starzejący się ludzie są wobec nich często bezradni i zagubieni. Z tej konstatacji powstała idea, by ludzie starsi (jeżeli tylko zechcą) mogli aktualizować swoją wiedzę, by mogli orientować się w zmieniającej się rzeczywistości, mogli być aktywni. W 1973 roku przy uniwersytecie w Tuluzie (Francja), utworzono placówkę dydaktyczną dla starszych osób nazwaną Uniwersytetem Trzeciego Wieku. W niedługim czasie na terenie całej Europy i poza nią zaczęły powstawać podobne placówki.

Zdobywanie wiedzy w starszym wieku ma jeszcze różne dodatkowe zalety. Jest ono wolne od wszelkich wymogów organizacyjnych, presji terminów i stresów egzaminacyjnych. Uczenie staje się czystą przyjemnością. Ta największa korzyść jest jednak mniej uświadomiona. Nieśmiertelny Seneka uczył: Sola ratio perfeca beatum facit. (Tylko doskonały rozum czyni człowieka szczęśliwym.) choć tą samą myśl wyraził jeszcze dosadniej: Tota vita discendum est mori. (Przez całe życie trzeba się uczyć umierać.)

W Polsce pierwszy Uniwersytet Trzeciego Wieku powstał w Warszawie, w 1975 roku. Istnieją dwa typy uniwersytetów trzeciego wieku:

• stanowiące integralną część wyższej uczelni, kierowane najczęściej przez pełnomocnika rektora
• powołane przez stowarzyszenia prowadzące działalność popularnonaukową oraz kulturalno-rekreacyjną

Placówki UTW tworzą odrębną sekcję przy Polskim Towarzystwie Gerontologicznym. .

Uniwersytet prowadzi różne formy kształcenia ustawicznego dla osób starszych: wykłady, seminaria, lektoraty języków obcych. Przy Uniwersytecie działają zespoły twórcze, np. literacki, pamiętnikarski, plastyczny, muzyczny, teatralny. Prowadzona jest rehabilitacja ruchowa oraz organizowane obozy kondycyjne i wyjazdy krajowe i zagraniczne. Rok akademicki trwa od połowy października do połowy czerwca. Chętni do udziału w zajęciach wnoszą przy zapisie roczną, symboliczną składkę. Uczestników reprezentuje Samorząd Słuchaczy.

W Polsce istnieje około 130 Uniwersytetów Trzeciego Wieku.